اخبار سازمان اوقاف

گفت‌و‌گو
پربازدیدترین اخبار
  • امروز
  • دیروز
  • هفته
  • ماه

امروز

دیروز

هفته

ماه

سامانه سجنا (نیروی انسانی)

اطلاعیه دعوت به مصاحبه پذیرفته شدگان آزمون استخدامی مورخ 15/4/97

دیرین دیرین

خدمات غیر حضوری

سامانه شکایات

وقف کار خیر را ماندگار می‌کند نه محدود

وقف کار خیر را ماندگار می‌کند نه محدود

گفتگو با حجت‌الاسلام‌والمسلمین محمدکاظم موسوی متقی

 چهارشنبه 12 دی 1397   389  0      

اشاره:
رابطه وقف و فرهنگ ایرانی رابطه بسیار عمیق و ریشه‌داری است طوری که می‌توان وقف را ازجمله نمودهای بارز فرهنگ اسلامی ـ ایرانی محسوب کرد. واقعیت این است که وقف از جنس فرهنگ مذهبی ماست و  می‌تواند از جهات مختلف در ابعاد مختلف فرهنگی هم تأثیرگذار باشد. بسیاری از واقفین یا مستقیماً نیت فرهنگی داشته‌اند یا موقوفه آن‌ها به‌نوعی به مسئله فرهنگ گره‌خورده است. دریکی از اولین گفتگوها از سلسله گفتگوهایی که قرار است با مدیران و مسئولان ستادی و استانی سازمان اوقاف و امور خیریه داشته باشیم، به سراغ حجت‌الاسلام‌والمسلمین محمدکاظم موسوی متقی مدیرکل امور فرهنگی این سازمان رفتیم و جویای چندوچون فعالیت‌های این اداره کل شدیم. مشروح این گفتگو را در ادامه همین مطلب می‌خوانید.
به‌عنوان سؤال اول بفرمایید مهم‌ترین و شاخص‌ترین فعالیت‌های اداره کل امور فرهنگی در سال 97 شامل چه مواردی بوده است؟
بنده از  ابتدای سال 95 مسئولیت اداره کل فرهنگی را عهده‌دار شده‌ام. یک از رسالت‌های مهم این اداره کل انجام فعالیت‌های فرهنگی در آستان مقدس امامزادگان و بقاع متبرکه در راستای تبدیل امامزادگان به قطب فرهنگی است. برای این منظور سند چشم‌انداز قطب فرهنگی شدن امامزادگان را آماده کرده‌ایم که در سال 92 این سند تدوین و منتشر شد. سیاست‌های کلی سازمان در افق سال 1404 در این سند دیده‌شده است. تمام راهکارهای و برنامه‌های عملیاتی بقاع متبرکه در این سند آمده است در حوزه‌های گوناگون ازجمله خدمات فرهنگی، مسائل خدماتی زائران ، مباحث اقتصادی، اجتماعی، عمران و آبادانی امامزاده‌ها و غیره. هدف ما هم این است که یک امامزاده به قطب فرهنگی در منطقه خودش تبدیل شود.
یعنی در هر منطقه یک امامزاده به قطب فرهنگی تبدیل خواهد شد؟
خیر، ما حدوداً 8 هزار امامزاده در کشور داریم که بعضی از شهرها و شهرستان‌ها دو یا سه امامزاده دارند و بعضی از شهرها هم هستند که اصلاً امامزاده ندارند. مثال می‌زنم؛ در بافت شهری شاهرود امامزاده‌ای نیست و فقط در حاشیه این شهر امامزاده وجود دارد. اما در شهرهایی مثل تهران، قم، شیراز امامزاده‌های زیادی وجود دارند که بعضی از آن‌ها امامزاده‌های شاخص آن شهر محسوب می‌شوند. درهرحال برنامه‌های فرهنگی که ما برای امامزاده‌ها در کل کشور طراحی و ابلاغ می‌کنیم شامل دودسته برنامه است یکی ویژه‌برنامه‌های مناسبتی همچون برنامه «آرامش بهاری» که در ایام عید نوروز برگزار می شود و از 25 اسفند تا 14 فروردین‌ماه ادامه دارد که شامل اعزام روحانی و مبلغ، برپایی خیمه‌های معرفت و اجرای فعالیت‌های فرهنگی برای زائران، مجاوران و مسافران می‌شود یا به‌عنوان‌مثال در ایام ماه رمضان برنامه «ضیافت الهی» را داریم، در ایام تابستان  برنامه «نشاط معنوی» را داریم یا در عید غدیر خم «جشن ولایت» و در ایام محرم «بصیرت عاشورایی» و در ایام شهادت حضرت زهرا (س) ویژه‌برنامه «یاس نبوی» را داریم. این‌ها برنامه‌هایی هستند که با مناسبت‌های سال تنظیم‌شده‌اند اما بعضی برنامه‌ها هم هستند که به مناسبت‌های سال ربطی ندارند مثل برپایی نماز جماعت در بقاع یا اجرای برنامه‌های  مربوط به سبک زندگی. با این وضعیت آسیب‌های اجتماعی و هدفی که سازمان در جهت کاهش این آسیب‌ها دارد، بحث آموزش‌های سبک زندگی را در سه حوزه تربیت فرزند، مهارت‌های زندگی و مشاوره خانواده راه انداختیم که همه این‌ها در جهت کاهش طلاق و ایجاد یک خانواده متعالی که مفاسد اجتماعی و اعتیاد در آن وجود نداشته باشد، برنامه‌ریزی شده است. خانواده‌ای که خانواده تراز باشد و زندگی خدایی داشته باشد ان شا الله در این خانواده آسیب اجتماعی کمتری وجود دارد و همسر و فرزند این خانواده هم کمتر به سمت مفاسد می‌روند و اصل و بنیان این خانواده محکم خواهد بود و فرزندان خانواده هم ازدواج پایدار خواهند داشت. درمجموع برنامه سبک زندگی از سال گذشته شروع شد و امسال هم ادامه دارد . پس ما دو دسته برنامه در امامزاده‌ها اجرا می‌کنیم یکی برنامه‌های مناسبتی که شامل شش برنامه‌ای می‌شود که عرض کردم و دیگر برنامه‌های جاری.
مهم‌ترین برنامه اداره کل تا پایان سال جاری چه برنامه‌ای است؟
ابلاغیه چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی هفته گذشته برای استان‌ها ارسال‌شده است و برنامه مهمی که تا پایان سال در پیش روداریم بحث برپایی «خیمه‌های انقلاب» در ایام دهه فجر انقلاب اسلامی است که برای اولین بار است که این برنامه دارد اجرا می‌شود. مبلغ ایام فاطمیه و ایام دهه فجر را باهم به‌صورت مشترک اعزام می‌کنیم تا با حضور آن‌ها خیمه‌های انقلاب در امامزاده‌ها برپا شود. در این خیمه‌ها میزهای گفتگو و مشاوره تشکیل می‌شود و دستاوردهای انقلاب اسلامی از طریق تبلیغات چندرسانه‌ای، پخش کلیپ و پاورپوینت برای مجاوران و زائران امامزاده‌ها و همه‌کسانی که در محیط امامزاده‌ها تردد می‌کنند، تبیین خواهد شد. نظام جمهوری اسلامی و انقلاب شکوهمند ما علی‌رغم تبلیغات سو دشمن و علی‌رغم بعضی مسائل اقتصادی و کاستی‌هایی که در مدیریت اجرایی کشور وجود داشته است، موفقیت‌های بسیاری را به دست آورده است. در حوزه آموزشی و پژوهشی و در حوزه امید به زندگی در حوزه دفاعی و نظامی در زمینه رشد علم و سلامت جامعه در همه این موارد پیشرفت کرده‌ایم و این‌ها مسائلی نیست که قابل کتمان باشد. دشمن دنبال این است که با شبهه افکنی در دستاوردهای انقلاب اسلامی این‌گونه القا کند که در زمان شاه سطح رفاه و آزادی مردم عالی بوده و الان این‌طور نیست. وظیفه ما این است که پاسخ این شبهات را بدهیم و دوره پنجاه‌ساله حکومت دو شاه پهلوی و دوره چهل‌ساله سپری‌شده از عمر انقلاب اسلامی را با استفاده از واقعیت‌های موجود باهم مقایسه کنیم. ما در خیمه‌های انقلاب به دنبال ایجاد امید، سکینه و آرامش خاطر در مردم و مقابله با القای ناامیدی و اضطراب به جامعه از سوی دشمن هستیم.  تحریم‌های آمریکا علیه کشورمان شکننده است و ما باید خودمان را برای گذر از این بحران آماده کنیم. انقلاب اسلامی از بحران‌های سخت‌تر از این هم عبور کرده است. حدود هزار تا ۱۵۰۰ مبلغ در طرح برپایی خیمه‌های انقلاب شرکت می‌کنند که دوره آموزشی ویژه‌ای برای این مبلغان در روزهای چهارم وپنجم بهمن‌ماه در نظر گرفته‌شده است.برنامه یاس نبوی ویژه شهادت حضرت زهرا (س) هم در کنار خیمه‌های انقلاب اجرا می‌شود.
برگزاری دوره‌های آموزشی هیئت‌امنای امامزاده‌ها و اجرای طرح آرامش بهاری را هم در پیش رو داریم. در حال برنامه‌نویسی هستیم و ان شا الله در سال آینده چند برنامه جدید ـ بیشتر با موضوع کاهش آسیب‌های اجتماعی ـ را نیز علاوه براین برنامه‌ها اجرا خواهیم کرد.
به غیراز برپایی خیمه‌های انقلاب چه برنامه‌های دیگری برای چهلمین سالگرد انقلاب اسلامی در نظر گرفته‌اید؟
ما برای چهلمین سالگرد یک ابلاغیه چهارصفحه‌ای به استان‌ها ارسال کرده‌ایم. بحث اجرای مراسم با حضور سخنرانان مهم در بقاع متبرکه ، برپایی محافل قرآنی، برپایی نمایشگاه‌های دستاوردهای چهل‌ساله نظام جمهوری اسلامی و دعوت از مسئولان ارگان‌های مختلف برای حضور در بقاع متبرکه و ارائه گزارش دستاوردهای چهل‌ساله به مردم از دیگر برنامه‌های ما در دهه فجر امسال است.
وقف یک سنت مهم و ریشه‌دار در کشور ما محسوب می‌شود که قدمای ما به آن توجه ویژه‌ای داشته‌اند. نسل‌های جدید چه قدر به سنت وقف اهمیت می‌دهند؟ چه فعالیت‌هایی برای ترویج فرهنگ وقف انجام داده‌اید؟
من این سؤال را با آمار و ارقام جواب می‌دهم. ما حدود 170 هزار موقوفه در کشور داریم. تا قبل از انقلاب حدوداً 130 هزار موقوفه داشته‌ایم. اگر این‌طور تلقی کنیم که اولین وقف‌ها در کشور ما بلافاصله بعد از ورود دین اسلام اتفاق افتاده است می‌توان گفت در قریب به 1300 سال، هرسال حدود 100 وقف ثبت‌شده است که به رقم 130 هزار وقف رسیده است درحالی‌که از سال 58 تا سال 88 به‌طور متوسط سالی 200 الی 250 وقف داشته‌ایم. جالب است که از سال 1388 تا الآن ما در بعضی از سال‌ها تا 2800 وقف هم ثبت کرده‌ایم. مثلاً سال گذشته حدود 2100 وقف داشته‌ایم. این در حالی است که در نظام جمهوری اسلامی ایران ما نهادهای موازی وقف هم زیاد داشته‌ایم مثل انجمن خیرین مدرسه‌ساز، انجمن خیرین سلامت و غیره. قبل از انقلاب هر کس مدرسه‌ای می‌ساخت، وقف می‌کرد اما بعد از انقلاب گاهی یک مدرسه مستقیماً تحویل آموزش‌وپرورش شده است. درمانگاه یا بیمارستان هم همین‌طور. اگر عدد و رقم این‌ها را هم به موقوفات اضافه کنیم خواهید دید که چه عدد بزرگی به دست می‌آید.
ریاست جدید سازمان اوقاف و امور خیریه بارها تأکید کرده‌اند که امور خیریه در این سازمان پررنگ‌تر خواهد شد. شما چه پیشنهادی در این زمینه‌دارید؟
یک آسیب جدی در امور خیریه وجود دارد که طرف کار خیر کرده، بیمارستان و مدرسه ساخته است اما وقف نکرده است این گاهی باعث شده است که کاربری یک بنا تغییر کند یا مثلاً  بیمارستان یا حسینیه یا مدرسه به نام خود طرف بوده است و بعد از فوت او وراث آمده‌اند سراغ آن یا خود طرف ورشکسته می‌شود حساب‌های او بسته می‌شود و بانک یا طلبکار آمده است سراغ آن ملک. توصیه ما در این زمینه این است که هرکس می‌خواهد کار خیر کند حتماً آن را وقف کند و خودش هم متولی آن شود و مدیریت آن را به دست‌گیرید ما نمی‌گوییم حتماً مدیریتش را بسپارد به سازمان اوقاف. بحث مدیریت وقف بحث مهمی است. پس ما می‌توانیم وقف کنیم و مدیریتش هم خودمان به عهده بگیریم یا اصلاً واگذار کنیم به سازمان اوقاف. شرع مقدس هم این اختیار عمل را به واقف داده است.
چطور می‌شود این مسئله را فرهنگ‌سازی کرد؟
این مسئله را باید به مردم بگوییم . به انجمن‌های خیریه بگو‌ییم. ائمه جمعه و ائمه جماعات این مسئله را تبلیغ کنند و خیرین هم به این باور برسند که مسئله وقف محدود کردن کار خیر نیست بلکه ماندگار کردن کار خیر است. وقف با هر نیت و مدیریت مشخصی الی‌الابد  ‌می ماند. وقف ارکانی دارد مثل واقف، متولی، نیت و ناظر که باید در سند وقف همه این‌ها مشخص شود.
در مراسم اربعین امسال چه فعالیت‌هایی انجام دادید؟
امسال الحمدالله برنامه اربعین ما  نسبت به سال قبل در همه محورها پرمحتواتر و  پربرکت‌تر بود. محور سیستان و بلوچستان امسال عالی عمل کرد. محور سامرا خوب بود. محور مهران همین‌طور. خدمات فراوانی ارائه دادیم. نکته مهم این است که مراسم اربعین هم دارد به‌صورت مردمی انجام می‌شود و هم از طرق موقوفات آنجایی که باید هزینه شود ، هزینه می‌شود. امسال علی‌رغم مشکلات اقتصادی نه‌تنها اربعین خلوت نشده بوده بلکه پرشورتر از سال‌های گذشته برگزار شد. ما 18 موکب در نقاط کشور عراق و 37 موکب در کشور خودمان در مسیر زائران داشتیم ازجمله موکب‌های نقاط مرزی مثل مهران، شلمچه ، چزابه، میرجاوه و سیستان و بلوچستان . برآورد ما این است که حدود 4 میلیون نفر در این مواکب پذیرایی شده‌اند البته آمار و ارقام اربعین امسال در حال جمع‌آوری است و به‌زودی ارائه می‌شود.
برچسب ها  

نظرات کاربران پیرامون این مطلب

انصراف از پاسخ به کاربر