سازمان اوقاف با رویکردی نوین و تحول‌آفرین، در سال ۱۴۰۵، نقشه راهی برای تحقق شعار سال با تکیه بر اقتصاد مقاومتی، وحدت ملی و امنیت پایدار کشور ارائه کرده است.این استراتژی که در گفت‌وگو با حجت‌الاسلام غلامرضا عادل، معاون فرهنگی و اجتماعی سازمان اوقاف و امور خیریه تشریح شد، با تاکید بر وقف پویا، بهره‌گیری از ظرفیت بقاع متبرکه و تمرکز بر توانمندسازی جوانان، به دنبال ایجاد تحول در ساختارهای سنتی و ارتقای سرمایه اجتماعی کشور است.
نسبت میان مثلث «اقتصاد مقاومتی، وحدت ملی و امنیت ملی» با مأموریت‌های سازمان اوقاف در سال ۱۴۰۵ را چگونه تحلیل می‌کنید؟
این سه محور در نگاه ما نه سه شعار مجزا، بلکه یک «منظومه‌ واحد و هم‌افزا» هستند.وحدت ملی لایه‌ زیرین و بستر حرکت است؛ چرا که راهبرد اقتصاد مقاومتی در یک جامعه‌ دوقطبی توفیق چندانی در رسیدن به اهداف نخواهد داشت. سازمان اوقاف با استفاده از ظرفیت بقاع متبرکه به عنوان نقاط ثقل هویت ایرانی و اسلامی، می‌تواند دوقطبی‌های کاذب را حذف و در تقویت همدلی نقش موثری ایفا کند.این همدلی، راه را برای اقتصاد مقاومتی هموار می‌کند. ما با مولدسازی موقوفات و هدایت سرمایه‌ها به سمت تولید داخلی، بر کاهش وابستگی اثر می‌گذاریم.در نهایت، وقتی جامعه‌ای دارای ثبات اقتصادی باشد و از درون به وحدت برسد، امنیت ملی آن درون‌زا و پایدار خواهد بود. سازمان اوقاف در این زنجیره، سرمایه اجتماعی را به قدرت ملی تبدیل می‌کند تا دشمن نتواند با ابزار تحریم، گسل‌های اجتماعی را تحریک کند.

چرا معتقدید سازمان اوقاف باید از وقف سنتی به سمت وقف پویا و فعال حرکت کند؟
وقف سنتی عمدتاً بر نگهداشت فیزیکی ملک و اجرای نیات به صورت توزیعی مانند اطعام متمرکز بود. اما در افق ۱۴۰۵، وقف باید کارخانه‌ انسان‌سازی و ثروت‌آفرینی باشد.در وقف پویا، ما به جای تکیه بر اجاره‌بهای ناچیز، به سمت مشارکت در تولید و سرمایه‌گذاری در دانش‌بنیان‌ها رفته‌ایم. هدف این است که موقوفات نه تنهل باری بر دوش دولت، بلکه پیشران اقتصاد باشند.وقف پویا یعنی وقفی که در آن مال الوقف و نیت واقف با تکنولوژی روز و نیازهای استراتژیک کشور مانند امنیت غذایی و هوش مصنوعی گره خورده است تا بالاترین بهره‌وری ممکن برای نفع عمومی حاصل شود. یکی از مصادیق عملیاتی شده در این راستا وقف پول است که برای حفظ ارزش پول و استفاده بهینه از آن به سرمایه‌گذاری برای تولید هدایت می‌شود.‌بقاع متبرکه چگونه به عنوان کانون تولید وحدت ملی در برابر جنگ نرم عمل می‌کنند؟در دنیایی که رسانه‌های معاند به دنبال ایجاد شکاف میان اقشار مختلف جامعه هستند، بقاع متبرکه از اماکنی هستند که هویت مشترک همه‌ ایرانیان را نمایندگی می‌کنند. این اماکن به دلیل نداشتن وابستگی‌های جناحی و سیاسی، فضایی امن برای هم‌زیستی مؤمنانه فراهم می‌آورند.حضور هم‌زمان اقشار مختلف در مراسمات و فعالیت‌های جهادی بقاع، حس تعلق اجتماعی را تقویت می‌کند. این پیوند قلبی، بزرگترین سد در برابر پروژه‌های تفرقه افکنانه است، زیرا وقتی مردم در یک بقعه کنار هم حضور یافته و به توان و ذایقه خود در فعالیتی شرکت می‌کنند، فراتر از اختلاف‌نظرها، خود را اعضای یک خانواده‌ بزرگ می‌بینند که هویتشان در حب اهل‌بیت(ع) گره خورده است.
طرح نذر مهارت و توانمندسازی در بقاع متبرکه با چه منطقی جایگزین مدل‌های حمایتی قدیمی شده است؟
منطق ما انتقال از حمایت مصرف‌محور به حمایت مولد است. اطعام و نذری‌های سنتی جایگاه خود را دارند، اما برای حل ریشه‌ای فقر و بیکاری کافی نیستند.ما در این طرح، خیرین را تشویق می‌کنیم که نذورات خود را صرف خرید ابزار کار مانند چرخ خیاطی، ابزارآلات فنی، یا سیستم‌های کامپیوتری یا تأمین هزینه دوره‌های آموزشی برای جوانان مستعد کنند.با این کار، یک فرد نیازمند به یک تولیدکننده تبدیل می‌شود. این یعنی تحقق عدالت اجتماعی از مسیر اشتغال. وقتی حرم به جای یک فضای محدود زیارتی، به یک بزرگراه خدمت‌رسانی و آموزش تبدیل شود، زائرین و مجاورین در همان مکان متبرک، مسیر استقلال اقتصادی خود را پیدا می‌کنند.‌نقش سازمان اوقاف در کاهش آسیب‌های اجتماعی و تقویت امنیت روانی جامعه چیست؟امنیت ملی پایدار بدون آرامش اجتماعی ممکن نیست. سازمان اوقاف بقاع را به عنوان دژ دفاعی در برابر آسیب‌ها مجهز کرده است.مراکز مشاوره در بقاع به دلیل فضای معنوی ذاتی آنجا، بالاترین سطح پذیرش را در مردم دارند، ما از این مرجعیت اخلاقی برای تحکیم خانواده، آموزش مهارت‌های زندگی و مقابله با بحران‌هایی مثل طلاق و اعتیاد استفاده می‌کنیم.همچنین با حمایت از خانواده به عنوان واحد مرکزی تولید امنیت، در واقع در حال واکسینه کردن جامعه در برابر تنش‌های روانی ناشی از فشارهای خارجی هستیم. جامعه‌ای که خانواده‌های مستحکم و جوانان امیدوار داشته باشد، در برابر تکانه‌های سیاسی و اقتصادی فرو نمی‌پاشد.
شبکه تبلیغی و رسانه‌ای سازمان در سال ۱۴۰۵ چه مأموریت جدیدی بر عهده دارد؟
مأموریت اصلی این شبکه، مهندسی امید و جهاد تبیین است. دشمن به دنبال القای ناکارآمدی و بن‌بست در ذهن جوانان است. حال شبکه تبلیغی ما با حضور در لایه‌های زیرین جامعه، وظیفه دارد که روایت‌های موفقیت و ظرفیت‌های واقعی کشور را تبیین کند. ما از ظرفیت رسانه‌ای بقاع برای صدور پیام آرامش و خودباوری استفاده می‌کنیم. هدف ما این است که هر مبلغ و هر کانال رسانه‌ای متعلق به اوقاف، به یک سنگر ضدِ ناامیدی تبدیل شود تا امنیت ذهنی جامعه که زیربنای امنیت فیزیکی است، تأمین گردد.بهره‌وری، انرژی و هوشمندسازی چرا سازمان اوقاف در حوزه‌هایی مانند انرژی‌های تجدیدپذیر و آبیاری نوین در موقوفات ورود کرده است؟این یک تصمیم راهبردی برای بهره وری بیشتر و همچنین حل ناترازی‌های ملی است. اراضی وسیع وقفی و سقف‌های پهناور بقاع متبرکه، دارایی‌های ملی هستند که نباید معطل بمانند.تبدیل بقاع به نیروگاه‌های خورشیدی و مزارع به ویترین‌های آبیاری تحت‌فشار، علاوه بر الگوسازی برای بخش‌های مختلف جامعه و همچنین ایجاد درآمد پایدار، موجب صیانت از اموال وقف شده، به دولت نیز در حل بحران برق و آب کمک می‌کند.ما می‌خواهیم نشان دهیم که زیست مؤمنانه یعنی زیست مسئولانه نسبت به منابع ملی. این کار، جایگاه اوقاف را از یک نهاد سنتی به یک سازمان پیشرو در پدافند غیرعامل و امنیت زیستی ارتقا می‌دهد.
مدل مدیریتی انقباض در هزینه و انبساط در نظارت چگونه به اعتماد عمومی کمک می‌کند؟اعتماد عمومی، ارزشمندترین سرمایه در نهاد وقف است. انقباض در هزینه یعنی حذف هرگونه تشریفات، تجملات و هزینه‌های غیرضروری اداری.انبساط در نظارت یعنی استفاده از ابزارهای و فناوری‌های نوین از جمله بکارگیری هوش مصنوعی و استفاده از سامانه‌های شفاف مالی برای رصد لحظه‌ای درآمدها و مخارج. وقتی مردم ثمره‌ وقفشان را در اشتغال جوانان و آبادانی محلات ببینند، اعتماد به سنت وقف بیشتر شکوفا می‌شود. این شفافیت، بهترین تبلیغ برای جذب واقفین جدید و تقویت وحدت ملی است.