حجتالاسلام عادل با اشاره به شعار هفته وقف امسال با عنوان «وقف؛ میراث ماندگار، آینده پایدار» گفت: این شعار ناظر بر این واقعیت است که بسیاری از واقفان امروز در میان ما حضور ظاهری ندارند، اما آثار و برکات اقدامات خیرخواهانه آنان همچنان در جامعه جاری است و میتواند در آینده نیز منشأ خیر و خدمت باشد.
نشست خبری حجتالاسلام غلامرضا عادل، سخنگو و معاون فرهنگی، اجتماعی سازمان اوقاف و امور خیریه به مناسبت هفته وقف امروز، سهشنبه سوم شهریورماه در محل سالن جلسات معاونت فرهنگی اوقاف برگزار شد.
در ابتدای این نشست، حجتالاسلام عادل، سخنگوی سازمان اوقاف و امور خیریه طی سخنانی با تبریک فرارسیدن میلاد پیامبر اکرم(ص) و هفته وقف، اظهار کرد: در این ایام باید یاد و نام واقفان و خیرانی را که آثار ماندگاری از خود بر جای گذاشتهاند و امروز برکات اقدامات خیرخواهانه آنان در جامعه جاری است، گرامی بداریم و برای واقفان و خیران در قید حیات، آرزوی سلامتی و توفیق داشته باشیم.
وی با اشاره به نقش رسانهها در ترویج فرهنگ وقف افزود: فعالیتهای رسانهای، اطلاعرسانی، فرهنگسازی، تولید محتوا و پوشش اخبار حوزه وقف میتواند زمینه انجام اقدامات خیرخواهانه را بیش از گذشته فراهم کند و افرادی را که خداوند به آنان توانایی و امکانات عطا کرده است، به مشارکت در مسیر رشد و تعالی جامعه و کاهش مشکلات و آسیبهای اجتماعی ترغیب کند.
عادل ادامه داد: یکی از اهداف مهم در این زمینه، تشویق خیران و واقفان به ایجاد وقفهای جدید متناسب با نیازهای روز جامعه است تا در کنار موقوفات موجود، شاهد توسعه و گسترش وقف در حوزههای مورد نیاز مردم باشیم.
سخنگوی سازمان اوقاف و امور خیریه با اشاره به شعار هفته وقف امسال با عنوان «وقف؛ میراث ماندگار، آینده پایدار» گفت: این شعار ناظر بر این واقعیت است که بسیاری از واقفان امروز در میان ما حضور ظاهری ندارند، اما آثار و برکات اقدامات خیرخواهانه آنان همچنان در جامعه جاری است و میتواند در آینده نیز منشأ خیر و خدمت باشد.
وی افزود: سازمان اوقاف و امور خیریه بهعنوان امانتدار واقفان خیراندیش و خدمتگزار بقاع متبرکه و آستان مقدس امامزادگان، مسئولیت سنگین حفظ این امانت و صیانت از موقوفات را بر عهده دارد و تلاش میکند با همکاری رسانهها و فعالان فرهنگی، زمینه معرفی آثار و برکات وقف به جامعه را بیش از پیش فراهم کند.
عادل با اشاره به انگیزه واقفان در ایجاد موقوفات اظهار کرد: بسیاری از موقوفات موجود، حاصل دغدغه واقفان نسبت به مسائل و نیازهای جامعه در حوزههای مختلف علمی، آموزشی، خدماتی، درمانی و اجتماعی است. واقف در بسیاری از موارد با مشاهده یک نیاز یا مشکل در جامعه، برای رفع آن اقدام کرده و از طریق ایجاد موقوفه، زمینه استمرار یک خدمت خیرخواهانه را فراهم کرده است.
وی با تشریح محورهای اصلی فعالیت سازمان اوقاف در حوزه موقوفات گفت: حفظ و نگهداری موقوفات، بهرهبرداری شایسته از آنها و اجرای دقیق نیت واقفان سه محور اصلی فعالیت در حوزه موقوفات است و نتیجه این اقدامات باید در قالب توسعه خدمات فرهنگی، اجتماعی، آموزشی، بهداشتی، قرآنی و سایر خدمات مورد نیاز جامعه نمایان شود.
سخنگوی سازمان اوقاف و امور خیریه تأکید کرد: تلاش ما این است که سرمایه وقف به خدماتی ملموس و قابل مشاهده برای مردم تبدیل شود تا جامعه آثار وقف را بهصورت عینی احساس کند و برکات آن را در قالب مدرسه، مسجد، کتابخانه، بیمارستان و سایر خدمات اجتماعی و فرهنگی مشاهده کند.
وجود ۲۱۶ هزار موقوفه در کشور
عادل با ارائه آماری از وضعیت موقوفات کشور گفت: در مجموع ۲۱۶ هزار موقوفه در کشور وجود دارد که شامل حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار رقبه با کاربریهای مختلف است. تقریباً هر موضوع خیرخواهانهای که در جامعه قابل تصور باشد، در میان موقوفات کشور دارای نمونه و مصداق است. در کشور یک هزار و ۷۶۷ بقعه متبرکه شامل امامزادگان، انبیای عظام، شخصیتهای علمی و مذهبی و برخی قدمگاهها وجود دارد.
سخنگوی سازمان اوقاف و امور خیریه ادامه داد: در حوزه اجرای نیت واقفان نیز حدود ۸۰۵ عنوان نیت وجود دارد که مجموع آنها در وقفنامهها به حدود ۳۵۰ هزار نیت میرسد. این نیتها در قالب سرفصلهای کلانی همچون نیات مذهبی، امور خیریه و اجتماعی، مساجد، بقاع متبرکه، عتبات عالیات و حوزههای علمیه دستهبندی میشوند.
وی با اشاره به مهمترین حوزههای اجرای نیت موقوفات در یک سال گذشته گفت: اطعام، برگزاری برنامههای مذهبی بهویژه مراسم مرتبط با اهلبیت(ع)، فعالیتهای قرآنی، آموزش، بهداشت و درمان، خدمات اجتماعی، کمک به نیازمندان و مستمندان، حمایت از زائران کمبرخوردار و فعالیتهای فرهنگی از جمله مهمترین حوزههای اجرای نیت موقوفات بوده است.
وقف در حوزه سلامت
عادل با اشاره به ظرفیت وقف در حوزه سلامت اظهار کرد: یکی از موضوعات مهم جامعه، تأمین هزینههای درمان بیماران است؛ بهویژه افرادی که از پوشش بیمهای مناسب برخوردار نیستند یا توان اقتصادی لازم برای پرداخت هزینههای درمان را ندارند.
وی افزود: حدود یک هزار و ۳۰۰ مرکز بهداشتی و درمانی از جمله بیمارستانها و درمانگاهها در قالب موقوفات در کشور وجود دارد و بخشی از درآمد برخی موقوفات نیز برای تأمین هزینههای دارو و درمان بیماران و ارائه خدمات سلامت اختصاص مییابد.
سخنگوی سازمان اوقاف و امور خیریه تأکید کرد: در حوزه رسانه باید روایت وقف را از بیان صرفِ هزینهکرد موقوفات به روایت نتایج و آثار آن تغییر دهیم؛ بهجای اینکه تنها از یک موقوفه درمانی سخن بگوییم، باید روایت بیماری را بازگو کنیم که با حمایت همان موقوفه درمان شده است. چنین روایتهایی میتواند انگیزه خیران برای ایجاد موقوفات جدید در حوزه سلامت را افزایش دهد.
وجود حدود ۸ هزار رقبه آموزشی
عادل با اشاره به ظرفیت موقوفات در حوزه آموزش گفت: نزدیک به هشت هزار رقبه آموزشی وجود دارد که عمدتاً در قالب مدارس و مراکز آموزشی در اختیار آموزش و پرورش قرار دارند. این موارد، موقوفات آموزشی هستند که توسط واقفان ایجاد و وقف شدهاند.
وی ادامه داد: علاوه بر مدارس، موقوفاتی برای حمایت از دانشآموزان و دانشجویان، مراکز آموزشی، کتابخانهها، چاپ و نشر کتاب، فعالیتهای علمی، حوزههای علمیه و آموزش قرآن نیز وجود دارد.
عادل با اشاره به مسئله دانشآموزان بازمانده از تحصیل گفت: یکی از نیازهای مهم امروز، حمایت از دانشآموزانی است که به دلیل نبود مدرسه در محل زندگی یا مشکلات اقتصادی و خانوادگی، امکان ادامه تحصیل ندارند. باید بتوانیم روایت دانشآموزی را که با حمایت یک موقوفه امکان ادامه تحصیل پیدا کرده است، به جامعه منتقل کنیم و از این طریق زمینه توسعه وقفهای آموزشی را فراهم آوریم.
تمرکز بر توانمندسازی نیازمندان
سخنگوی سازمان اوقاف و امور خیریه با اشاره به توسعه خدمات اجتماعی در بقاع متبرکه و موقوفات اظهار کرد: کمک به نیازمندان، آزادی زندانیان، حمایت از خانوادههای کمبرخوردار، اطعام، تهیه جهیزیه، کمک به ازدواج، حمایت از ایتام، کمکهای معیشتی، خدمات جهادی، توانمندسازی و اشتغال از جمله اقدامات انجامشده در این حوزه است.
وی تأکید کرد: رویکرد سازمان در حوزه خدمات حمایتی، صرفاً رفع نیازهای مقطعی نیست، بلکه تلاش میشود با توانمندسازی افراد، زمینه رفع پایدار مشکلات و ایجاد استقلال اقتصادی آنان فراهم شود.
اجرای طرح «شمیم خدمت» در ۴۰۰ امامزاده
عادل با اشاره به اجرای طرح «شمیم خدمت» در بقاع متبرکه گفت: این طرح در حدود ۴۰۰ امامزاده اجرا شده و در مرحله نخست، آموزش، در مرحله دوم توانمندسازی و حمایت از راهاندازی کارگاهها و در مرحله سوم، ایجاد بازارچههای عرضه محصولات تولیدی مورد توجه قرار گرفته است. در قالب این طرح، تاکنون بیش از ۱۲ هزار نفر آموزش دیدهاند و برای بخشی از افراد نیز تسهیلات و حمایتهای لازم بهمنظور راهاندازی کارگاههای خانگی ارائه شده است.
سخنگوی سازمان اوقاف و امور خیریه بیان کرد: هدف اصلی این اقدامات، ایجاد اشتغال پایدار و حفظ عزت و کرامت خانوادههاست. ایجاد یک شغل خانگی علاوه بر تأمین بخشی از درآمد خانواده، میتواند زمینه فعال شدن چرخه اقتصادی در محل زندگی افراد را فراهم کرده و وابستگی آنان به کمکهای معیشتی و مستمری را کاهش دهد. وقف، سرمایهای ماندگار برای خدمت به جامعه است و با معرفی صحیح آثار و برکات آن، میتوان زمینه مشارکت بیشتر خیران و واقفان در رفع نیازهای جدید جامعه و ایجاد آیندهای پایدار را فراهم کرد.
گسترش فعالیتهای اجتماعی در بقاع متبرکه
عادل با اشاره به استمرار فعالیتهای اجتماعی در مجموعه اوقاف و بقاع متبرکه اظهار کرد: در حوزه فعالیتهای اجتماعی، اقدامات متنوعی در حال اجراست که از جمله آنها میتوان به برنامههای مرتبط با خانواده، ارائه خدمات مشاورهای، فعالیتهای جهادی، کمک به نیازمندان و اسکان و خدمترسانی به زائران اشاره کرد. در جریان جنگ اخیر، با همکاری گروههای جهادی و در شهر تهران، حدود ۸۰ واحد مسکونی که بر اثر اصابت گلوله و حوادث ناشی از جنگ دچار آسیب شده بودند، بازسازی و تعمیر شدند و خدمات لازم به خانوادههای آسیبدیده ارائه شد.
سخنگوی سازمان اوقاف و امور خیریه ادامه داد: کمک به نیازمندان و ارائه خدمات مرتبط با اسکان و پذیرایی از زائران نیز از دیگر محورهای فعالیتهای اجتماعی در مجموعه اوقاف و بقاع متبرکه است.
اجرای گسترده برنامههای فرهنگی در طول سال
عادل با اشاره به گستردگی فعالیتهای فرهنگی سازمان اوقاف گفت: فعالیتهای فرهنگی در این مجموعه هم از نظر تنوع و هم از نظر حجم، گسترده است و در طول سال، برنامههای متعددی در بقاع متبرکه و با استفاده از ظرفیت موقوفات و نیات واقفان اجرا میشود. برنامههای ترویجی و فرهنگی، فعالیتهای ویژه کودکان و نوجوانان، برنامههای مناسبتی، ترویج سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی، برنامههای بصیرتی و فعالیتهای هنری و ادبی از جمله این اقدامات است.
عادل با اشاره به طرح «نشاط معنوی» اظهار کرد: این طرح با هدف غنیسازی اوقات فراغت نوجوانان در فصل تابستان اجرا میشود و در سال جاری حدود ۲۰۰ هزار نفر از نوجوانان در برنامههای آن مشارکت داشتهاند.
وی ادامه داد: در حوزه فعالیتهای فرهنگی و هنری همچنین برنامههایی در زمینه شعر، ادبیات و پژوهش اجرا میشود و تلاش شده است از ظرفیت هنرمندان و شاعران برای ترویج فرهنگ وقف استفاده شود.
انتشار مجموعه اشعار با موضوع وقف
سخنگوی سازمان اوقاف و امور خیریه با اشاره به یکی از اقدامات فرهنگی اخیر سازمان گفت: کتابی با موضوع وقف که به تازگی توسط رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه رونمایی شده، شامل بیش از ۴۰ قطعه شعر درباره وقف از شاعران نامدار کشور است. این مجموعه با سرپرستی رضا قزوه، از شاعران شناختهشده کشور، تهیه شده و تلاش شده است در قالب شعر، ابعاد مختلف فرهنگ وقف و آثار و برکات آن به جامعه معرفی شود.
عادل ادامه داد: براساس اشعار این مجموعه، یک برنامه تلویزیونی نیز تهیه شده است که در ایام هفته وقف از شبکه یک سیما در سه قسمت پخش خواهد شد. در این برنامه، علاوه بر اشعار سرودهشده درباره وقف، دیدگاهها و مطالبی نیز درباره اهمیت و جایگاه وقف ارائه شده است.
اجرای طرحهای عمرانی و توسعهای در موقوفات
وی با اشاره به سایر حوزههای فعالیت سازمان اوقاف گفت: در حوزههای حقوقی، ثبتی و اوقافی نیز اقدامات ویژهای انجام شده که بخشی از این اقدامات در نشستهای خبری پیشین تشریح شده است. در حوزه توسعه و عمران، طرحهای عمرانی و سرمایهگذاری در موقوفات نیز اقدامات قابل توجهی انجام شده است که جزئیات آن توسط مسئولان مربوطه ارائه خواهد شد.
عادل همچنین به فعالیتهای اقتصادی و دانشبنیان سازمان اوقاف اشاره کرد و گفت: در حوزه اقتصادی و در زمینه اجرای پروژههای دانشبنیان نیز اقدامات جدیدی در سازمان اوقاف در حال انجام است که از جمله برنامههای مهم و جدید این سازمان به شمار میرود.
آغاز برنامههای هفته وقف از هفتم شهریورماه
عادل با اشاره به برنامههای هفته وقف اظهار کرد: روز شنبه، هفتم شهریورماه، هفته وقف آغاز میشود و برنامههای متنوعی برای این ایام در سراسر کشور پیشبینی شده است. در نخستین روز هفته وقف، علاوه بر برنامه تجدید میثاق با آرمانهای امام خمینی(ره)، بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، برنامه افتتاح دفاتر مشاوره وقف نیز برگزار خواهد شد و این دفاتر در سراسر کشور فعالیت خود را آغاز خواهند کرد.
عادل هدف از راهاندازی دفاتر مشاوره وقف را ارائه مشاوره به خیران و واقفان عنوان کرد و گفت: این دفاتر با هدف هدایت خیران در زمینه ایجاد موقوفات، شناسایی و احصای نیازهای هر منطقه و هدایت وقفها به سمت نیازهای جدید جامعه راهاندازی میشوند.
برپایی نمایشگاههای استانی در ۳۱ استان
سخنگوی سازمان اوقاف و امور خیریه با اشاره به برگزاری نمایشگاههای استانی گفت: از هفته آینده، نمایشگاههای وقف در ۳۱ استان کشور برپا خواهد شد و در این نمایشگاهها فعالیتهای متنوع سازمان اوقاف در حوزههای مختلف از جمله اقتصادی، موقوفات، فرهنگی، اجتماعی و قرآنی در معرض دید عموم قرار میگیرد. در کنار این نمایشگاهها، برنامههای رسانهای گستردهای نیز تدارک دیده شده است که در ایام هفته وقف اجرا و از ظرفیت رسانههای مختلف برای معرفی آثار و برکات وقف استفاده خواهد شد.
عادل همچنین با اشاره به برنامه «قرار دوازدهم» اظهار کرد: روز چهارشنبه، ۱۱ شهریورماه، این برنامه بهصورت سراسری در کشور برگزار خواهد شد و در تهران نیز برنامه «قرار دوازدهم» در آستان مقدس امامزاده صالح(ع) در فرحزاد برگزار میشود. این برنامه با محوریت ارائه خدمات اجتماعی و کمک به نیازمندان و با بهرهگیری از ظرفیت بقاع متبرکه و موقوفات برگزار خواهد شد.
برگزاری همایش ملی «یاوران وقف» در مشهد مقدس
سخنگوی سازمان اوقاف و امور خیریه با اشاره به برنامههای پایانی هفته وقف گفت: روز پنجشنبه و در واپسین روزهای هفته وقف، برنامه تجدید میثاق رئیس و مدیران سازمان اوقاف و امور خیریه با امام شهیدمان در مشهد مقدس برگزار خواهد شد. پس از آن، همایش ملی «یاوران وقف» با حضور واقفان برگزیده و اصحاب وقف در تالار نور مشهد برگزار میشود که در این همایش، از واقفان برگزیده تجلیل خواهد شد و حضور تعداد قابل توجهی از والدین شهدا که در سال جاری اقدام به ایجاد موقوفات جدید کردهاند، از ویژگیهای این برنامه است.
سخنگوی سازمان اوقاف و امور خیریه با اشاره به طراحی برنامههای متنوع در روزشمار هفته وقف گفت: اقدامات عملیاتی متعددی برای روزهای این هفته طراحی شده است که جزئیات آن در اختیار رسانهها قرار خواهد گرفت تا اصحاب رسانه بتوانند در پوشش خبری این برنامهها مشارکت کنند.