مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان تهران با تشریح رویکردهای جدید این نهاد در بهره‌گیری از ظرفیت وقف گفت: وقف امروز تنها به امور سنتی محدود نمی‌شود و می‌توان از این ظرفیت در حوزه‌هایی همچون دانش‌بنیان، پزشکی، امنیت غذایی و فناوری برای پاسخگویی به نیازهای روز جامعه استفاده کرد.
سیدحسن میرکریمی روز دوشنبه در همایش یاوران وقف اظهار کرد: حجم کار در حوزه موقوفات بازار بسیار گسترده است و طبیعی است که پاسخگویی و رفع نیازهای موجود با توجه به تعداد نیروهای شاغل در اداره اجرایی، تناسبی با گستردگی این حوزه نداشته باشد.
تعیین تکلیف موقوفات بازار نیازمند هم‌افزایی دستگاه‌هاست
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان تهران با اشاره به گستردگی و پیچیدگی موقوفات و رقبات بازار تهران گفت: تعیین تکلیف همه موقوفات فراتر از توان یک دستگاه است و نیازمند همکاری عمیق‌تر، قانونمند و هدفمند میان اوقاف، قوه قضاییه، شهرداری و سایر دستگاه‌های مرتبط است.
وی افزود: همین موضوع اقتضا می‌کند همکاران ما به شکل جهادی با مسائل برخورد کنند و تا آنجا که اطلاع دارم، فعالیت همکاران در اداره حتی تا ساعت هشت شب نیز ادامه دارد تا با توجه به گستردگی موقوفات و پیچیدگی‌های خاص بازار، امور با سرعت بیشتری پیش برود.
تعیین تکلیف موقوفات؛ هدفی فراتر از توان یک دستگاه
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان تهران ادامه داد: اگر آمار و عملکرد دو، سه، پنج، هفت و حتی ۱۰ سال گذشته را بررسی کنیم، حجم قابل توجهی از کار انجام شده و این موضوع برای مجموعه‌ای که به صورت مستمر با این مسائل درگیر است، نقطه‌ای امیدوارکننده به شمار می‌رود.
میرکریمی گفت: در عین حال با نقطه هدف فاصله داریم و تعیین تکلیف همه موقوفات و رقبات موقوفات، موضوعی بسیار گسترده است که نمی‌توان به سهولت آن را نهایی و به نتیجه رساند.
وی با تأکید بر ضرورت همکاری میان دستگاه‌ها افزود: در این مسیر نیازمند همکاری بین دستگاهی هستیم؛ حضور نمایندگان قوه قضاییه، ثبت و شهرداری در اینگونه برنامه‌ها نیز نشان‌دهنده همین ضرورت و نیاز به هم‌افزایی است.
میرکریمی اظهار کرد: حقوق و وظایفی که دستگاه‌ها در مقابل مردم دارند، ایجاب می‌کند این همکاری‌ها عمیق‌تر، بیشتر، منطقی‌تر و به صورت قانونمند دنبال شود تا بتوان مشکلات را از پیش رو برداشت و به افق آینده و نقطه هدف نزدیک‌تر شد.
وقف؛ توفیق خدمت به مردم و گره‌گشایی از مشکلات
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان تهران با اشاره به ماهیت خیرخواهانه وقف گفت: فعالیت در مجموعه اوقاف از این جهت که موضوع وقف، امر خیر و عام‌المنفعه است، توفیقی دوچندان محسوب می‌شود.
وی افزود: همان‌گونه که کارکنان سایر دستگاه‌ها توفیق خدمت به مردم را دارند، ما نیز این توفیق را داریم و در وجه بالاتر، حوزه وقف به دلیل ماهیت خیرخواهانه خود، در مسیر گره‌گشایی از مشکلات مردم قرار دارد.
میرکریمی ادامه داد: وقف موضوعی عام‌المنفعه است و ابعاد مختلف و متنوعی دارد و متناسب با نیازهای جامعه، حوزه‌های جدیدتری را نیز دربرگرفته است.
ورود وقف به حوزه‌های دانش‌بنیان و نیازهای جدید جامعه
وی با اشاره به تغییر رویکرد وقف در سال‌های اخیر اظهار کرد: در گذشته بسیاری از موقوفات در حوزه تعظیم شعائر دینی، عزاداری و مسائل اجتماعی مانند حمایت از ایتام تعریف شده بود، اما امروز وقف به حوزه‌های گسترده‌تری مانند فعالیت‌های دانش‌بنیان نیز ورود کرده است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان تهران گفت: حوزه دانش‌بنیان طیف وسیعی از رشته‌ها را شامل می‌شود که از جمله آنها می‌توان به کشاورزی و زراعت، پزشکی، صنعت، حوزه دیجیتال و سایر زمینه‌های علمی و فناوری اشاره کرد.
میرکریمی افزود: امروز اوقاف در این بخش‌ها ورود جدی‌تری داشته و جهت‌گیری وقف از شکل سنتی صرف فاصله گرفته و به سمت پاسخگویی به نیازهای روز جامعه حرکت کرده است.
وی ادامه داد: بخشی از این نیازها به حوزه‌هایی مربوط می‌شود که کشور در آنها وابستگی دارد و تحت تأثیر تحریم‌ها و تهدیدهای خارجی قرار گرفته است؛ از این رو اوقاف نیز در حوزه‌های اساسی و بالادستی مانند امنیت غذایی، پزشکی، تجهیزات بیمارستانی و کشاورزی و زراعت ورود کرده است.
آثار وقف‌های جدید در زندگی مردم نمایان می‌شود
میرکریمی با بیان اینکه تبیین این اقدامات نیازمند توضیح و اطلاع‌رسانی بیشتر از سوی کارشناسان و اهل فن است، گفت: باید برای مردم روشن شود که جریان وقف و سرمایه‌های وقفی به چه سمت‌هایی هدایت شده و چه نتایجی به دنبال داشته است.
وی افزود: بسیاری از این طرح‌ها ماهیت میان‌مدت و بلندمدت دارند و طبیعی است که انتظار مشاهده همه نتایج آنها در کوتاه‌مدت منطقی نباشد، اما در همین مدت نیز آثار ملموسی از برخی اقدامات و برنامه‌های اوقاف قابل مشاهده است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان تهران ادامه داد: یکی از نمونه‌های این اقدامات، تولیدات دریاپایه و پرورش ماهی است که امروز بخشی از محصولات آن در فروشگاه‌های زنجیره‌ای از جمله شهروند عرضه و وارد سبد غذایی مردم شده است.
میرکریمی خاطرنشان کرد: در حوزه پزشکی و تجهیزات بیمارستانی نیز اقدامات تخصصی در حال انجام است که آثار آن در میان‌مدت و بلندمدت بیشتر نمایان خواهد شد.
وی تأکید کرد: مسیر جدید وقف می‌تواند با توجه به نیازهای امروز جامعه، ظرفیت‌های این سنت را برای حل مسائل اساسی کشور فعال کند و اوقاف نیز تلاش دارد در چارچوب وظایف خود، این مسیر را با جدیت دنبال کند.
از تولید تجهیزات درمان سرطان تا حمایت از بیماران کم‌برخوردار
میرکریمی با اشاره به ورود اوقاف به حوزه تولید تجهیزات پزشکی و درمانی گفت: در برخی موارد حدود ۲۰ تا ۳۰ مجوز از وزارت بهداشت اخذ شده و محصولاتی که پیش از این تنها در یک یا چند کشور تولید می‌شد، امروز در داخل کشور به مرحله‌ای از تولید رسیده که حتی قابلیت صادرات پیدا کرده است.
وی افزود: یکی از نمونه‌های این اقدامات، دستگاه «ای‌سی‌تی» است که هفته گذشته مجوز صادرات آن از سوی وزارت بهداشت صادر شد؛ دستگاهی که می‌تواند در درمان برخی انواع سرطان تحول ایجاد کند و فرآیند درمان را از دوره‌های طولانی و همراه با عوارض و مشقات فراوان، به حدود ۲۰ تا ۲۱ دقیقه کاهش دهد.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان تهران ادامه داد: این دستگاه امروز در مراکز درمانی کشور توزیع شده و کادر درمان نیز برای استفاده از آن آموزش دیده‌اند تا بتوان از این فناوری در درمان برخی انواع سرطان بهره گرفت.
وی اظهار کرد: ورود به چنین حوزه‌هایی نیازمند نگاه ساده و سنتی نیست، بلکه باید مبتنی بر شناخت دقیق نیازهای جامعه و حرکت در لبه‌های دانش باشد؛ به‌ویژه در شرایطی که مردم حتی در تأمین برخی داروها با مشکل مواجه هستند و هزینه‌های درمان نیز برای بسیاری از خانواده‌ها سنگین است.
میرکریمی گفت: در برخی از انواع درمان سرطان، هزینه‌ای که پیش از این بیش از یک میلیارد تومان بود، امروز با استفاده از این فناوری به حدود ۲۰۰ میلیون تومان کاهش یافته است.
وی افزود: اوقاف برای بیمارانی که حتی توان پرداخت همین هزینه را نیز ندارند، از محل خیرات، مبرات و عواید موقوفات، مبالغی را در اختیار بخش سرطان بیمارستان امام خمینی(ره) قرار داده تا بیماران کم‌برخوردار نیز بتوانند از این خدمات درمانی استفاده کنند.
حرکت وقف از فعالیت‌های سنتی به نیازهای تخصصی
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان تهران با اشاره به گستردگی فعالیت‌های جدید این سازمان گفت: در کنار وظایف ذاتی اوقاف در زمینه حفظ موقوفات و پیگیری مسائل حقوقی، ثبتی و فرهنگی، حوزه‌های جدیدی پیش روی این مجموعه قرار گرفته که کاملاً تخصصی است.
میرکریمی افزود: مدیران اوقاف در بسیاری از این حوزه‌ها بیشتر نقش ناظر و شنونده را دارند و متخصصان و مشاوران در انتخاب موضوعات و فراهم کردن زمینه‌های لازم برای اجرای طرح‌ها نقش مهمی ایفا می‌کنند.
وی ادامه داد: انتخاب اینکه اوقاف در چه حوزه‌ای از نیازهای کشور و بر اساس سیاست‌های بالادستی سازمان ورود کند، نیازمند بررسی و تلاش فراوان است تا در نهایت آثار این اقدامات به جامعه و واقفان بازگردد.
عواید موقوفات؛ موتور محرک فعالیت‌های جدید
میرکریمی با بیان اینکه فعالیت‌های جدید اوقاف از محل عواید موقوفات انجام می‌شود، اظهار کرد: اوقاف نه یک نهاد دولتی به معنای متعارف و نه یک نهاد خصوصی است، بلکه نهادی مبتنی بر وقف است و وقف نیز ماهیت و تعریف خاص خود را دارد.
وی گفت: وقف از بودجه دولت ارتزاق نمی‌کند و نمی‌توان آن را بیت‌المال به معنای متعارف دانست؛ بلکه مالی است که فرد از مالکیت شخصی خود خارج کرده و برای نیتی مشخص در اختیار وقف قرار داده است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان تهران تأکید کرد: این اموال باید امینانه و در چارچوب نیت واقف هزینه شود و در عین حال، نیازهای روز کشور نیز مورد توجه قرار گیرد.
میرکریمی افزود: این رویکرد در هفت تا هشت سال گذشته و در مدیریت جدید سازمان اوقاف به صورت جدی دنبال شده و امیدواریم هرچه جلوتر می‌رویم، نتایج و آثار آن بیش از پیش برای جامعه و واقفان قابل مشاهده باشد.
ورود اوقاف به حوزه‌های دفاعی
وی با اشاره به ورود اوقاف به برخی حوزه‌های تخصصی و راهبردی گفت: اوقاف حتی در حوزه‌های دفاعی نیز ورود کرده و شرکت‌هایی در بخش‌هایی که دارای ملاحظات امنیتی هستند، تحت برنامه‌های اوقاف فعالیت می‌کنند.
میرکریمی با اشاره به آسیب‌های واردشده به برخی مراکز در جریان جنگ ۴۰ روزه اخیر اظهار کرد: مجموعه‌هایی که در باغ عقیق کرج مستقر بودند و در حوزه فعالیت‌های اوقاف قرار داشتند، در چند نوبت هدف حملات شدید قرار گرفتند و پس از آن به محل‌های امن‌تر منتقل شدند تا فعالیت خود را ادامه دهند.
وی گفت: نگاه امروز حاکم بر جریان وقف، نگاه به آینده و نگاه تکلیف‌مدار است و نباید وقف را صرفاً در چارچوب فعالیت‌های سنتی و متعارف آن دید؛ بلکه باید ظرفیت این نهاد را برای پاسخگویی به نیازهای جدید و اساسی جامعه به کار گرفت.
غفلت از نیازهای آینده کشور جبران‌ناپذیر است
میرکریمی با تأکید بر ضرورت نگاه آینده‌نگر در فعالیت‌های اوقاف گفت: باید بر اساس سیاست‌های تعیین‌شده، یک گام جلوتر گذاشت و افق‌های آینده را دید؛ چراکه غفلت از نیازهای آینده می‌تواند جبران‌ناپذیر باشد.
وی افزود: کشور امروز در شرایط بسیار حساسی قرار دارد و با توجه به تحولات منطقه‌ای و تهدیدهای موجود، هیچ‌کس نمی‌تواند پیش‌بینی کند در ساعات آینده چه اتفاقی رخ خواهد داد؛ بنابراین نباید از هیچ فرصت و ظرفیتی غفلت کرد.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان تهران ادامه داد: باید از هر ساعت و دقیقه برای آمادگی، تأمین خدمات مورد نیاز مردم و تسهیل امور جامعه استفاده کرد و این وظایف بر عهده همه دستگاه‌ها و مسئولان است.
وی با بیان اینکه سازمان اوقاف نیز به این موضوع توجه دارد، گفت: بسیج امکانات برای پاسخگویی به نیازهای جدید، نیازمند مشارکت همه است و همه ما در قبال این مسئله مسئولیت داریم.
ضرورت سلامت و اخلاص در مدیریت موقوفات
میرکریمی با تأکید بر ضرورت جلوگیری از سوءمدیریت و بدسلیقگی در حوزه وقف اظهار کرد: باید آنچه را وظیفه ماست، به شکلی پاک و سالم انجام دهیم؛ زیرا وقف ریشه در شرع، اعتقادات و مبانی دینی دارد و ادامه این مسیر نیز باید با طهارت، پاکیزگی، نیت خیر و اخلاص همراه باشد.
وی افزود: فرصتی که امروز در اختیار ما و مجموعه اوقاف قرار گرفته است، باید به گونه‌ای مورد استفاده قرار گیرد که آثار ماندگاری برای کشور به جا بگذارد و در آینده از عملکرد خود سربلند باشیم.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان تهران گفت: نباید زمان و فرصت خدمت صرف امور روزمره‌ای شود که ما را از اصل مأموریت غافل می‌کند، بلکه باید به دنبال ایجاد آثار ماندگار و پایدار در کشور باشیم.
حمایت از نخبگان و تقویت توان داخلی
میرکریمی با اشاره به فعالیت‌های اوقاف در حوزه دانش‌بنیان اظهار کرد: بخش قابل توجهی از فعالیت‌های دانش‌بنیان با جوانان، دانشجویان، فارغ‌التحصیلان و نخبگان دانشگاهی مرتبط است و این موضوع نشان می‌دهد ظرفیت ارزشمندی در داخل کشور وجود دارد.
وی افزود: در گذشته بخشی از این جوانان و نخبگان به دنبال ادامه تحصیل و مهاجرت به دانشگاههای خارج از کشور بودند، اما امروز با تقویت باور به توانایی‌های داخلی، زمینه بازگشت نگاه آنها به ظرفیت‌های داخل کشور فراهم شده است.
وی ادامه داد: باید امکانات داخلی نیز برای حمایت از این ظرفیت‌ها بسیج شود و اوقاف می‌تواند در چارچوب مأموریت‌های خود، از نخبگان و طرح‌هایی که در مسیر حل نیازهای کشور قرار دارند حمایت کند.
میرکریمی گفت: این روند می‌تواند موجب شود دانشمندان و سرمایه‌های انسانی کشور که در گذشته امکان ارائه خدمات در خارج از کشور را داشتند، توان و دانش خود را در مسیر پیشرفت و خدمت به داخل کشور به کار گیرند.
نمایش دستاوردهای جدید وقف در نمایشگاه سال آینده
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان تهران با اشاره به برنامه‌های این سازمان برای معرفی دستاوردهای جدید وقف گفت: امسال در هفته وقف نمایشگاهی برگزار نشد، اما این نمایشگاه سال آینده با ساختار و ترکیبی جدید برگزار خواهد شد.
وی افزود: در نمایشگاه سال آینده، نتایج و دستاوردهای فعالیت‌هایی که در حوزه‌های مختلف انجام شده و فرصت طرح همه آنها در این مجال وجود ندارد، ارائه خواهد شد.
میرکریمی اظهار کرد: این نمایشگاه با رویکردی تخصصی‌تر برگزار می‌شود و تلاش خواهد شد در هر رشته، متخصصان همان حوزه در جریان فعالیت‌های انجام‌شده قرار گیرند تا زمینه ایجاد شتاب بیشتر در این بخش‌ها فراهم شود.
وی گفت: امروز بخش قابل توجهی از انرژی و ظرفیت سازمان اوقاف و امور خیریه به این حوزه معطوف شده است تا با وجود همه مشکلات و برنامه‌هایی که دشمنان کشور برای ایجاد چالش دارند، بتوان افق آینده را روشن‌تر کرد و زمینه استفاده از ظرفیت‌های وقف برای پیشرفت کشور و خدمت به جامعه را فراهم ساخت.
مقابله با پیچیدگی‌های تهدیدهای جدید نیازمند تقویت توان علمی کشور است
میرکریمی با اشاره به تغییر ماهیت تهدیدهای دشمن گفت: امروز دشمن صرفاً با ابزارهای متعارف جنگ‌های گذشته در برابر کشور قرار ندارد، بلکه از پیچیدگی‌های علمی و فناوری برای ایجاد تهدید استفاده می‌کند و مقابله با این شرایط نیازمند دستیابی به دانش و فناوری‌های روز است.
وی افزود: در کنار اتکا به قدرت الهی و استمداد از ائمه اطهار(ع)، باید به روش‌ها و فناوری‌های جدید دسترسی پیدا کنیم و خوشبختانه این رویکرد امروز در حوزه‌های دفاعی، علمی و اجرایی کشور مورد توجه قرار گرفته است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان تهران اظهار کرد: با وجود شرایط دشوار موجود، کشور توانسته است نیازهای روزمره مردم در حوزه‌هایی مانند غذا، دارو و بهداشت را تأمین کند و این موضوع حاصل انسجام، حضور مردم و تلاش مجموعه‌های مختلف کشور است.
وی ادامه داد: امروز این باور در جامعه شکل گرفته است که تسلیم در برابر دشمن دستاوردی برای کشور نخواهد داشت و آنچه اهمیت دارد، حفظ ایمان، باور به مقاومت و انجام مسئولیت‌ها با نگاه جهادی است.
میرکریمی تأکید کرد: هر فرد و مجموعه‌ای باید در حوزه مسئولیت خود با نگاه جهادی عمل کند و وظیفه‌ای را که بر عهده دارد به بهترین شکل انجام دهد.
وی ابراز امیدواری کرد: به برکت خون شهدا، وضعیت کشور هرچه سریع‌تر به شرایط بهتر و مطلوب‌تری برسد و عزت و پیروزی نصیب ملت ایران شود.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان تهران همچنین از حضور حاضران در این همایش قدردانی کرد و خواستار تلاش همه مسئولان و کارکنان برای انجام وظایف و تکالیف خود در مسیر خدمت به مردم شد.
در پایان این مراسم از واقفین تقدیر و تشکر شد.